IGM Bharti 2026: सरकारी नोकरीचे स्वप्न पाहणाऱ्या तरुणांसाठी एक अतिशय आनंदाची बातमी आहे. भारत सरकारची महत्त्वाची संस्था असलेल्या ‘भारत सरकार टकसाल’ (India Government Mint – IGM), नोएडा द्वारे विविध पदांसाठी मोठी भरती जाहीर करण्यात आली आहे. ही संस्था ‘सिक्युरिटी प्रिंटिंग अँड मिंटिंग कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया लिमिटेड’ (SPMCIL) चा एक भाग असून पूर्णपणे भारत सरकारच्या मालकीची आहे. ज्या विद्यार्थ्यांना तांत्रिक (Technical) आणि बिगर-तांत्रिक (Non-Technical) क्षेत्रात आपले करिअर घडवायचे आहे, त्यांच्यासाठी ही एक उत्तम संधी आहे. या लेखात आपण या भरतीची संपूर्ण माहिती, पात्रता आणि अर्ज प्रक्रिया सोप्या भाषेत जाणून घेणार आहोत.
भरतीचे स्वरूप आणि महत्त्वाची पदे (Vacancy Details)
या भरती प्रक्रियेद्वारे मुंबई, कोलकाता, हैदराबाद आणि नोएडा येथील टकसालांसाठी एकूण ९४ जागा भरल्या जाणार आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने खालील पदांचा समावेश आहे:
- सुपरवायझर (Supervisor): तांत्रिक कामावर देखरेख ठेवण्यासाठी ही पदे आहेत.
- एन्ग्रेव्हर (Engraver): धातूकाम आणि शिल्पकलेशी संबंधित हे पद आहे.
- ज्युनिअर ऑफिस असिस्टंट (Junior Office Assistant): कार्यालयीन कामकाजासाठी लिपिक वर्गीय पद.
- ज्युनिअर टेक्निशिअन (Junior Technician): ITI झालेल्या विद्यार्थ्यांसाठी सुवर्णसंधी, ज्यामध्ये फिटर, टर्नर, इलेक्ट्रिशियन अशा विविध ट्रेड्सचा समावेश आहे.
- लॅबोरेटरी असिस्टंट (Laboratory Assistant): प्रयोगशाळेतील कामांसाठी हे पद आहे.
महत्त्वाची वेळापत्रक (Important Dates)
अर्ज करताना तारखांचे भान ठेवणे अत्यंत आवश्यक आहे. उशिरा केलेले अर्ज स्वीकारले जात नाहीत.
- ऑनलाइन अर्ज भरण्यास सुरुवात: २८ मार्च २०२६ (दुपारी ३:०० पासून).
- अर्ज करण्याची शेवटची तारीख: २७ एप्रिल २०२६ (दुपारी २:५९ पर्यंत).
- ऑनलाइन परीक्षा (CBT): मे किंवा जून २०२६ मध्ये होण्याची शक्यता आहे.
- कौशल्य चाचणी (Typing/Skill Test): जून किंवा जुलै २०२६ मध्ये आयोजित केली जाईल.
शैक्षणिक पात्रता (Educational Qualification)
प्रत्येक पदासाठी पात्रता वेगवेगळी आहे, ती खालीलप्रमाणे आहे:
- सुपरवायझर (S-1 Level): संबंधित इंजिनिअरिंग शाखेत (उदा. मेकॅनिकल, इलेक्ट्रिकल, केमिकल) प्रथम श्रेणीतील डिप्लोमा किंवा बी.ई./बी.टेक पदवी असणे आवश्यक आहे.
- ज्युनिअर ऑफिस असिस्टंट: कोणत्याही शाखेतील पदवी (Graduate) किमान ५५% गुणांसह आणि संगणकावर टायपिंगचा वेग (इंग्रजी ४० श.प्र.मि. किंवा हिंदी ३० श.प्र.मि.) असणे अनिवार्य आहे.
- ज्युनिअर टेक्निशिअन: संबंधित ट्रेडमध्ये (Fitter/Turner/Electrician इ.) पूर्णवेळ ITI प्रमाणपत्र (NCVT/SCVT मान्यताप्राप्त) असणे गरजेचे आहे.
- एन्ग्रेव्हर: फाईन आर्ट्स (BFA) मधील पदवी किमान ५५% गुणांसह आवश्यक आहे.
- लॅबोरेटरी असिस्टंट: बी.एस्सी. (B.Sc.) मध्ये केमिस्ट्री हा मुख्य विषय असावा आणि किमान ५५% गुण असावेत.
सविस्तर जाहिरात व अर्जाची लिंक :
| अधिकृत संकेतस्थळ | येथे क्लिक करा |
| सविस्तर जाहिरात | येथे क्लिक करा |
| ऑनलाइन अर्ज | येथे क्लिक करा |
वयोमर्यादा (Age Limit)
उमेदवाराचे वय २७ एप्रिल २०२६ रोजी खालीलप्रमाणे असावे:
- सुपरवायझर: १८ ते ३० वर्षे
- ज्युनिअर ऑफिस असिस्टंट / एन्ग्रेव्हर / लॅब असिस्टंट: १८ ते २८ वर्षे
- ज्युनिअर टेक्निशिअन: १८ ते २५ वर्षे
- वयातील सवलत (Age Relaxation):
- सरकारी नियमांनुसार राखीव प्रवर्गातील उमेदवारांना वयात सवलत दिली जाते:
- SC/ST: ५ वर्षे सवलत
- OBC (NCL): ३ वर्षे सवलत
- दिव्यांग (PwBD): १० ते १५ वर्षे सवलत (प्रवर्गानुसार)
अर्ज शुल्क (Examination Fee)
अर्ज यशस्वीपणे सबमिट करण्यासाठी खालीलप्रमाणे शुल्क भरावे लागेल:
- खुला प्रवर्ग (UR), OBC आणि EWS: १००० रुपये (सर्व करांसह).
- SC/ST आणि दिव्यांग (PwBD): केवळ २०० रुपये (सेवा शुल्क म्हणून).
- लक्षात ठेवा, एकदा भरलेले शुल्क कोणत्याही परिस्थितीत परत केले जात नाही.
निवड प्रक्रिया (Selection Procedure)
निवड प्रक्रिया प्रामुख्याने दोन टप्प्यांत पार पडेल:
- ऑनलाइन संगणक आधारित परीक्षा (CBT): यामध्ये वस्तुनिष्ठ (Objective Type) प्रश्न विचारले जातील.
- विषय: सामान्य गणित, तर्कक्षमता (Reasoning) आणि तुमच्या संबंधित विषयाचे (Technical) ज्ञान.
- वेळ: साधारणपणे १२० मिनिटांचा कालावधी दिला जाईल.
- कौशल्य चाचणी (Skill Test): ज्या पदांसाठी टायपिंग आवश्यक आहे (उदा. ज्युनिअर ऑफिस असिस्टंट), त्यांच्यासाठी ही चाचणी घेतली जाईल.
पगाराचे स्वरूप (Salary & Pay Scale)
भारत सरकारच्या या नोकरीमध्ये पगार खूप चांगला मिळतो. पदांनुसार पगार श्रेणी खालीलप्रमाणे आहे:
- सुपरवायझर: २७,६०० ते ९५,९१० रुपये.
- एन्ग्रेव्हर: २३,९१० ते ८५,५७० रुपये.
- ज्युनिअर ऑफिस असिस्टंट: २१,५४० ते ७७,१६० रुपये.
- ज्युनिअर टेक्निशिअन: १८,७८० ते ६७,३९० रुपये.
अर्ज कसा करावा? (How to Apply)
विद्यार्थ्यांनी केवळ ऑनलाइन पद्धतीने अर्ज करायचा आहे. पोस्टाने किंवा ईमेलने पाठवलेले अर्ज बाद ठरवले जातील.
- सर्वात आधी अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या.
- तेथील ‘Careers’ या पर्यायावर क्लिक करा.
- आपले नाव, मोबाईल नंबर आणि ईमेल आयडी वापरून नोंदणी (Registration) करा.
- वैयक्तिक माहिती आणि शैक्षणिक कागदपत्रे काळजीपूर्वक अपलोड करा.
- आपल्या प्रवर्गाप्रमाणे परीक्षा शुल्क भरा.
- शेवटी अर्जाची प्रिंट काढून ठेवा.
विशेष सूचना – ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांसाठी टिप्स
ग्रामीण भागातील अनेक विद्यार्थ्यांना माहितीच्या अभावामुळे किंवा तांत्रिक अडचणींमुळे अर्ज करणे जमत नाही. त्यांच्यासाठी काही महत्त्वाचे मुद्दे:
- इंटरनेटची सोय: शेवटच्या तारखेची वाट पाहू नका. ग्रामीण भागात नेटवर्कची अडचण येऊ शकते, त्यामुळे लवकरात लवकर अर्ज भरा.
- कागदपत्रे: तुमचे जातीचे प्रमाणपत्र (Caste Certificate) आणि नॉन-क्रिमीलेअर (OBC साठी) केंद्र सरकारच्या फॉरमॅटमध्ये असल्याची खात्री करा.
- EWS आरक्षण: जे विद्यार्थी आर्थिकदृष्ट्या मागास आहेत, त्यांनी तहसीलदार स्तरावरील ‘EWS’ प्रमाणपत्र जवळ ठेवावे.
निष्कर्ष
भारत सरकार टकसाल, नोएडा मधील ही भरती तुमच्या करिअरला एक नवी दिशा देऊ शकते. पगारासोबतच केंद्र सरकारची सुरक्षा आणि प्रतिष्ठा या नोकरीमुळे मिळते. त्यामुळे पात्र असलेल्या प्रत्येक विद्यार्थ्याने या संधीचा लाभ घ्यावा. अभ्यासाचे नियोजन करताना जुन्या प्रश्नपत्रिका आणि तांत्रिक विषयांवर भर द्या.
- टीप: अर्जामध्ये कोणतीही चूक टाळण्यासाठी अधिकृत जाहिरात (Notification) पूर्णपणे वाचूनच मगच अर्ज भरावा.
