UPSC IES ISS Recruitment 2026 : केंद्र सरकारच्या सेवेत उच्च पदस्थ अधिकारी म्हणून काम करण्याचे स्वप्न पाहणाऱ्या उमेदवारांसाठी एक आनंदाची बातमी आहे. केंद्रीय लोकसेवा आयोगामार्फत (UPSC) ‘भारतीय आर्थिक सेवा’ (Indian Economic Service – IES) आणि ‘भारतीय सांख्यिकी सेवा’ (Indian Statistical Service – ISS) परीक्षा २०२६ ची अधिकृत अधिसूचना प्रसिद्ध करण्यात आली आहे. जर तुम्ही अर्थशास्त्र किंवा सांख्यिकी विषयात पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण केले असेल, तर ही भरती तुमच्या करिअरला एक नवी दिशा देऊ शकते.
या लेखात आपण या भरतीची शैक्षणिक पात्रता, वयोमर्यादा, अर्ज प्रक्रिया, परीक्षेचे स्वरूप आणि महत्त्वाच्या तारखांची सविस्तर माहिती घेणार आहोत.
भरतीचा थोडक्यात तपशील (Overview)
| घटक | माहिती |
|---|---|
| संस्था | केंद्रीय लोकसेवा आयोग (UPSC) |
| परीक्षेचे नाव | IES/ISS परीक्षा 2026 |
| एकूण रिक्त पदे | ४४ पदे (IES: १६, ISS: २८) |
| अर्ज करण्याची पद्धत | ऑनलाइन |
रिक्त पदांचा तपशील (Vacancy Details)
- UPSC ने यावर्षी एकूण ४४ रिक्त जागांसाठी ही भरती जाहीर केली आहे:
- भारतीय आर्थिक सेवा (IES): १६ पदे
- भारतीय सांख्यिकी सेवा (ISS): २८ पदे
- टीप: रिक्त पदांच्या संख्येत गरजेनुसार बदल होऊ शकतो.
पात्रता निकष (Eligibility Criteria)
- शैक्षणिक पात्रता (Educational Qualification)
- या पदांसाठी अर्ज करण्यापूर्वी उमेदवारांनी खालील शैक्षणिक पात्रता पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
- IES साठी: अर्थशास्त्र / उपयोजित अर्थशास्त्र (Applied Economics) / व्यावसायिक अर्थशास्त्र (Business Economics) / इकॉनोमेट्रिक्स (Econometrics) या विषयात पदव्युत्तर पदवी (Master’s Degree) पूर्ण असणे आवश्यक आहे.
- ISS साठी: सांख्यिकी (Statistics) / गणितीय सांख्यिकी / उपयोजित सांख्यिकी या विषयात पदवी (Bachelor’s Degree) किंवा पदव्युत्तर पदवी (Master’s Degree) असणे आवश्यक आहे. सांख्यिकी विषय पदवीच्या सर्व वर्षांमध्ये असणे अनिवार्य आहे.
- अंतिम वर्षातील उमेदवार: जे उमेदवार अंतिम वर्षाच्या परीक्षेला बसले आहेत, ते देखील या परीक्षेसाठी तात्पुरते पात्र आहेत.
- वयोमर्यादा (Age Limit)
- १ ऑगस्ट २०२६ रोजी उमेदवाराचे वय २१ ते ३० वर्षांच्या दरम्यान असावे. म्हणजेच उमेदवाराचा जन्म २ ऑगस्ट १९९६ पूर्वी आणि १ ऑगस्ट २००५ नंतर झालेला नसावा.
- वयातील सवलत:
- SC/ST प्रवर्गासाठी: ५ वर्षे सवलत.
- OBC प्रवर्गासाठी: ३ वर्षे सवलत.
- दिव्यांग उमेदवारांसाठी (PwBD): १० वर्षांपर्यंत सवलत.
सविस्तर जाहिरात व अर्जाची लिंक :
| अधिकृत संकेतस्थळ | येथे क्लिक करा |
| सविस्तर जाहिरात | येथे क्लिक करा |
| ऑनलाइन अर्ज | येथे क्लिक करा |
अर्ज शुल्क (Application Fee)
- सामान्य/OBC/EWS उमेदवार: २००/- रुपये.
- महिला/SC/ST/दिव्यांग उमेदवार: फी मधून पूर्णपणे सूट (मोफत).
- शुल्क ऑनलाइन पद्धतीने (Net Banking/Visa/Master/RuPay/Credit/Debit Card/UPI) भरता येईल.
निवड प्रक्रिया आणि परीक्षेचे स्वरूप (Selection Process)
निवड प्रक्रिया प्रामुख्याने दोन टप्प्यांत विभागलेली आहे:
- लेखी परीक्षा (१००० गुण)
- दोन्ही सेवांसाठी लेखी परीक्षेचे विषय वेगवेगळे असतात:
- IES साठी विषय: जनरल इंग्लिश (१०० गुण), जनरल स्टडीज (१०० गुण), जनरल इकॉनॉमिक्स-I, II, III (प्रत्येकी २०० गुण) आणि इंडियन इकॉनॉमिक्स (२०० गुण).
- ISS साठी विषय: जनरल इंग्लिश (१०० गुण), जनरल स्टडीज (१०० गुण), स्टॅटिस्टिक्स-I, II (ऑब्जेक्टिव्ह – प्रत्येकी २०० गुण) आणि स्टॅटिस्टिक्स-III, IV (डिस्क्रिप्टिव्ह – प्रत्येकी २०० गुण).
- मुलाखत / व्यक्तिमत्व चाचणी (२०० गुण)
- लेखी परीक्षेत पात्र ठरलेल्या उमेदवारांना २०० गुणांच्या मुलाखतीसाठी बोलावले जाते.
अर्ज कसा करावा? (How to Apply).
- सर्वप्रथम UPSC च्या upsconline.nic.in या वेबसाइटला भेट द्या.
- जर तुम्ही यापूर्वी नोंदणी केली नसेल, तर One Time Registration (OTR) पूर्ण करा.
- त्यानंतर लॉगिन करून ‘IES/ISS Examination 2026’ या लिंकवर क्लिक करा.
- अर्जात विचारलेली सर्व वैयक्तिक आणि शैक्षणिक माहिती अचूक भरा.
- फोटो, स्वाक्षरी आणि ओळखीचा पुरावा (Aadhar Card इ.) स्कॅन करून अपलोड करा.
- आवश्यक असल्यास परीक्षा शुल्क भरा आणि अर्जाची प्रिंट काढून ठेवा.
महत्त्वाच्या तारखा (Important Dates)
- अधिसूचना प्रसिद्ध होण्याची तारीख: ११ फेब्रुवारी २०२६.
- ऑनलाइन अर्ज करण्याची शेवटची तारीख: ३ मार्च २०२६ (संध्याकाळी ६:०० वाजेपर्यंत).
- लेखी परीक्षेची तारीख: १९ जून २०२६ पासून परीक्षा सुरू होईल.
- प्रवेशपत्र (Admit Card): परीक्षेच्या ३ आठवडे आधी उपलब्ध होईल.
उमेदवारांसाठी महत्त्वाच्या सूचना
- अर्ज भरताना ‘First-Apply-First-Allot’ या तत्त्वावर परीक्षा केंद्र दिले जाते, त्यामुळे लवकरात लवकर अर्ज करावा.
- लेखी परीक्षेत चुकीच्या उत्तरांसाठी नेगेटिव्ह मार्किंग (Penalty for wrong answers) असेल.
- परीक्षेच्या वेळी उमेदवाराने अर्जात नमूद केलेले मूळ फोटो ओळखपत्र (Photo ID) सोबत नेणे अनिवार्य आहे.
निष्कर्ष: देशाच्या आर्थिक आणि सांख्यिकी नियोजनात महत्त्वाची भूमिका बजावण्याची इच्छा असणाऱ्यांसाठी यूपीएससीची ही परीक्षा एक उत्तम व्यासपीठ आहे. अभ्यासाचे योग्य नियोजन आणि वेळेत अर्ज करून तुम्ही या संधीचा लाभ घेऊ शकता. अधिक माहितीसाठी यूपीएससीच्या अधिकृत वेबसाइटवरील मूळ अधिसूचना काळजीपूर्वक वाचावी. आमच्या जॉब अपडेट्ससाठी या वेबसाइटला नियमित भेट द्या आणि तुमच्या मित्रांसोबत हा लेख शेअर करा!
